نمونه سوالات امتحانی نوبت اول پایه ی ششم ابتدایی
برای دریافت فایل می توانید روی نام هر درس کلیک کنید
برای دریافت فایل می توانید روی نام هر درس کلیک کنید
خلاصه فصل (دستاورد های زبان شناختی در مطالعه ی ذهن:آینده)
(کتاب زبان و ذهن)
نویسنده کتاب :نوام چامسکی
ترجمه ی :کورش صفوی
دانلود تکلیف هفتگی پایه سوم ابتدایی -هفته سوم آبان ماه -محرم
خلاصه ی مکاتب فلسفی و آراء تربیتی / نوشته: جرالد، ال. گوتک / ترجمه: دکتر محمد جعفر پاک سرشت.(فصل2,3,6,7)
برای دریافت روی دانلود کلیک کنید.
بسم الله الرحمن الرحیم
تربیت از منظر امام خمینی (ره)
مقدمه:
بعد تربیتی حضرت امام همچون دیگر ابعاد مختلف شخصیتشان، ممتاز بوده و همچون ستاره ای می درخشد. خمینی کبیر(ره)با تکیه بر فطرت رحمانی و الهی در وجود انسان فصلی جدید در تربیت عملی گشودند. ایشان فطرت توحیدی را امانتی الهی دانسته اند که با عامل تربیتی و توجه و مراقبه شکفته ونورانی شده و با غفلت و گناه و کفرآلوده و ضایع می گردد. ·
مهمترین اصول و عوامل در تربیت از منظرامام:
* قلب انسانی نقطه شروع کمالات:همه چیز ازقلب انسان شروع می شود نه این قلبی که حیوانی است,قلب انسانی,همه مسایل از قلب انسانی شروع می شود.و چنانچه قلب یک سرچشمه نور و هدایتی در آن باشد زبان ,چشم,استماع,و تمامی اعضا ی بدن که تابع قلب است هم الهی می شود.
*قرآن و ادعیه :وقتی ما میتوانیم به قرآن یک سفره ای است که انداخته شده برای همه طبقات یعنی زبانی دارد که این زبان هم زبان عام مردم است و هم زبان فلاسفه است و هم زبان عرفای اصطلاحی وهم زبان اهل معرفت به حسب واقع .که در این کتاب شریف مسایلی وجود دارد که مهم آن مسایل معنوی است.
* معلم بودن انبیا:تمام انبیاء موضوع بخششان ، موضوع عملشان تربیت است آمده اند كه انسان را تربیت كنند . آمده اند این موجود طبیعي را از مرحله ي طبیعت به مرحله ي عالي برسانند. كتب انبیاء ، كتب انسان سازي است انسان منشأ تمام خیرات است اگر انسان نشود منشأ همه ي ظلم و ستمها است .
* اخلاص ,منشا اطمینان قلبی و ایمان و پیروزی:برای هر کاری اول باید اخلاصتان را قوی بکنید ایمانتان را قوی بکنید و بعد به دنبال کارهایتان بروید به آن طوریکه خدای تبارک وتعالی فرموده است.و این اخلاص و ایمان شما را تقویت میکند وروحیه شما را بالا می برد و نیروی شما جوری می شودکه هیچ قدرتی نمی تواندبا آن مقابله کند.
*تمایز اعمال,در الهی بودن و غیر الهی بودن:کوشش کنید که کارهایتان کارهای الهی باشد برای خود نمایی نباشدبرای این نباشد که از شما مدح و ثنا بکنند برای خدا باشد.وقتی کاربرای خدا باشد آن کار نورانی است.هر مقداراز نماز را که توجه به خدا دارید این مقدارنورانیت پیدا می کند وبه بالا می رود و هرمقداری که غافل هستید آن مقدار نورانیت ندارد و طرف ملکوت نمی رود.
* ارزش انگیزه الهی در امور:آنی که برای انسان ارزش دارد ارزش انسانی و روحانی دارد ارزش الهی دارد این است که این انگیزه را حفظش بکند که برای خدا کار را بکند.می خواهید تربیت کنید اطفال مردم را,جوان های مردم را ملت رابرای خدا تربیت کنید . ·
روش هاي تربيت عمومی از منظر امام خميني (ره)
@روش انعطاف:هرگاه مربی تحقق اهداف تربیتی خود را اصل قرار دهد و دائماً به بازنگری كارآمدی فعالیتهای خود بپردازد در واقع روش انعطاف پذیری را برگزیده است با این مقدمه انعطاف پذیری رااولین روش تربیتمورد توجه امام خمینی معرفی می كنیم و گواه بر این مدعا را توجه همیشگی ایشان به ارزیابی شرایط زمان و مكان می دانیم.
@روش محبت و امید :در سیرهٔ تربیتی امام خمینی همواره امید آفرینی و استفاده از روشهای ایجابی را مقدم برروشهای سلبی می یابیم . ایشان خود دربارهٔ دروس اخلاقی كه در حوزهٔ علمیه قم داشته اند می گویند هرگاه از رحمت خداوند سخن می راندم می دیدم كه قلبها نرم می شود و اشكها جاری می گردد.استفاده از همین روش به ایشان توفیق بالایی در حفظ وفاداری مردم و قدرت شگرفی در بسیج توده های مردم به سوی اهداف تربیتی و اجتماعی می داد.
@روش نفی عادات ذهنی و عملی:عادات ذهنی مانع درك صحیح واقعیت خارجی است و عادات عملی هم گاه موانعی عینی برای تحقق اهداف می شوند.دربارهٔ نفی عادات عملی آنگاه كه مانع رسیدن به اهداف اصیل باشند هم سلوك سیاسی ایشان شاهد مناسبی است. فتواهای شجاعانه ایشان كه پدیدآورنده رفتاری ظاهری خاصی در جامعه می شد نیز گواه همین حقیقت است.
@ روش تحول محتوی :روشی كه اكنون دربارهٔ آن سخن می گوییم به ظاهر با روش قبلی متعارض است ولی با اندكی دقت خواهیم دید كه این دو مكمل یكدیگرند. امام خمینی هرگاه یك عادت و یا سنت راسخ را مانع دستیابی به هدف می دیدند و همزمان نفی آن را بی تأثیر ارزیابی می كردند از راه تحول محتوی وارد می شدند. برخی از سنتها به خاطر درون مایهٔ خود ضد ارزش هستند اگر پیوسته آن سنت را با اصلاح درون مایه حفظ نماییم افزون بر رفع جنبهٔ ضدارزشی آن خواهیم توانست از مقاومت های ناآگاهانه مردم و متربیان نیز دوری جوئیم.
@ روش عبرت آموزی :تاریخ گواه این روش است که با مطالعه آثار گذشتگان و شرح حال اندیشمندان و دولتمردان می فهمیم که از چگونه تربیتی برخوردار بوده اند و جامعه را چگونه تربیت کردند .از راه عبرت گرفتن ، امام مردم را به وحدت و همدلی دعوت می کند و روح یگانگی و برادری را درمردم بیدار می کند .
@روش تکریم و تشویق : تشویق از عواملی است که به انسان نیرو و انرژی می دهد و مایه تقویت روحی می گردد و تشویق در خود حس اعتماد به نفس ایجاد می کند . شخصیت را احیاءحقارت را به عزت تبدیل می سازد . تشویق نوعی تلقین قدرت به حساب می آید و ناامیدی و یاس ناشی از شکست را از بین برده ادامه حرکت و فعالیت و تلاش فرد را موجب می گردد.
@روش آگاهی بخش و بینش دهی :در تربیت انسانها از همان مرحله کودکی اگر بنا را بر کارهای سست و ناروا واداریم خطر عادات ناروا و سقوط در آنها برای او به وجود می آید ولی با روش آگاه نمودن و جهت دهی باعث می شود که هیچ وقت کج نرفته و باعث مسئولیت پذیری ، پرهیز از دروغ، افترا ، غیبت و عواقب آن شده و قدم در راه الهی بر می دارد .
@ روش تفکر نمودن :اولین شرط مبارزه با نفس و حرکت به جانب حق تعالی تفکر می باشد یعنی انسان لااقل در هر شب و روز هر چند کم باشد فکر نماید که کسی که او را به دنیا آورده و نام کسی که نعمات و آسایش و راحتی را برای او فراهم کرده کیست و وظیفه اش در قبال این همه راهنماییهاو پیامبران و اولیاءخدا چیست . ·
رو ش هاي تربیت کودکان و نوجوان از منظر امام خمیني(ره)
#تکریم کودکان: یكي از روش هاي تربیت در اسلام، كه در قرآن مورد توجه است و امام(ره) به بهترین شكل آن در منزل رفتار مي كرده اند، روش تكریم به كودكان است.
# روش مطایبه و تفریحی:مطایبه به معني شوخي است. حضرت امام (ره)گاهي نو ههاي خود را سرگرم كرده و از این راه با آنهامطایبه مي كردند و مطالب لازم را مي آموختند.
# روش احسان در مقابل احسان: اگر یك بزرگ از خردسال رفتارانساني ببیند با انجام دادن رفتار مشابه نسبت به كودك، باعث تقویت آن رفتار در كودك مي شود. این روش از جانب حضرت امام ( ره ) مورد توجه بوده است.
# شیوه محبت: در سخني امام به معلمان یادآور شده اند: این کودکان وجوا نها و... پیش شما مي آیند، اینها فرزندان شما هستند یك تربیت با محبت و هما ن طوري كه فرزند خودتان را می خواهید تربیت بكنید. *
# تکرار و تلقین :در ديدگاه امام((ره) يكي از روشهايي كه ميتوانست در تربیت کودک مفيد باشد «تلقين» بود: انسان خودش هم اگر بخواهد ساخته شود بايد آن مسائلي كه مربوط به ساختن خودش است، تلقين كند و به خودش تكرار كند. مطلبي كه تاثير در نفس و انسان بايد بكند، با تلقينات و تكرارها، بيشتر در نفس انساني نقش پيدا ميكند.
#شیوه ی آسان گیری و جذب
#روحیه خودباوری:در سخنان زيادي، امام از خودباختگي در برابر غرب و شرق (روسيه آن روز) همه مردم و از جمله جوانان را برحذر داشته است و دائما تاكيد نموده كه «ميتوانيم يك ملت مستقل باشيم و يك ملت آزاد باشيم، پيوند به غير نداشته باشيم و خودمان سر پاي خودمان بايستيم و كارهاي خودمان را خودمان انجام بدهيم...» آزاد باشيم، آزاد فكر كنيم، آزاد عمل كنيم.
# پرورش برمبناي فطرت :فطرت حالت و هیئتی است كه خداوند خلق را بر آن قرار داده است فطریات انسان از این قبیلاند:(آگاهی به وجود مبدأ علیم و حكیم و قدیرآگاهی به توحید,عشق به كمال مطلق,آگاهی به جهان آخرت,آگاهی نسبت به وجود انبیاء و ضرورت ارسال رسل.) زیرا كار انبیاء، مربیان و معلمان اخلاق حفظ صفا و سلامت فطرت انسانها از گزند انحرافات و فساد است. انسان چون تحت تعلیم و تربیت انبیاء و مربیان قرار میگیرد استعدادهای فطری خویش را به فعلیت میرساند. ·
موانع تربیت:
&غفلت از گناه و کوچک شمردن آن: در روایات آمده است که خداوند هرگاه به بنده خود عنایت فرماید، او را به یاد گناهانش می اندازد. در اندیشه اسلامی احساس گناه و حالت توبه و بازگشت یک نعمت الهی و “فقدان احساس گناه” یک زنگ خطر است.
&حبّ دنیا: در این باره می فرماید: محبت دنیا، انسان را منتهی به هلاکت ابدی می کند و آن ماده ابتلائات و سیئات باطنی و ظاهری است.
&حب نفس:امام خمینی(ره) حب نفس را ریشه همه مشکلات انسان و بزرگترین مانع تربیت می شمرد. به نظر ایشان نفس انسان به شیوه های گوناگون انسان را فریب می دهد؛ از این رو به ذکر نمونه های بارز حبّ نفس می پردازد که از جمله می توان به حب جاه، مقام، همسر، فرزند، ثروت و … اشاره داشت.
& امید به سعه وقت:از موانع بزرگ تیقَظ و بیدارى، که اسباب نسیان مقصد و نسیان لزوم سیر شود و اراده و عزم را در انسان می میراند، آن است که انسان گمان کند وقت برای سیر وسیع است… انسان به کلی آخرت را فراموش می کند و مقصد، از یاد انسان می رود.
& غفلت از خود و عیب جویی از دیگران.
&علم بدون ایمان.
کلام پایانی:
تمام انبیا موضوع رسالتشان تربیت است.آمده اند انسان را تربیت کنند.این موجود طبیعی را از مرتبه طبیعت به مرحله عالی برسانند.هر یک از انبیا که مبعوث شده اند برای انسان و تربیت او.کتب انبیا،کتب انسان سازی است و قرآن کریم،کتب انسان است.او منشا همه خیرات است و اگر انسان نشود منشا همه ظلم و ستم هاست.این موجود بر سر دو راهی است. یک راه،راه انسان؛یک راه،راه منحرف از انسانیت است.*امام خمینی (ره)
از هستـي خـويشتـن رهــا بـايــد شـد
از ديو خوديّ خود جدا باید شد
آن كس كه به شيطان درون سرگرم است
كـي راهـي راه انبيا خواهد شد ·
سخنان زیبا ازامام خمینی:
_دلبستگی به رحمت حق، منشأ تربیت نفوس و نرم شدن قلوب می شود. _زندگی در دنیای امروز، زندگی در مدرسه اراده است و سعادت و شقاوت هر انسانی به اراده همان انسان رقم می خورد.
_هر قدمی که برای تحصیل علم برمی دارید، قدمی هم برای کوبیدن خواسته های نفسانی، تقویت قوای روحانی، کسب مکارم اخلاق، تحصیل معنویات و تقوا بردارید.
منابع:
کتب:
- معارف ها وهدایت ها درکلام امام خمینی(ره),تهیه کننده:رسول سعادتمند,انتشارات تسنیم,سال:1385.
-درسهایی از امام (ره) پنج پیام تاریخی,تهیه کننده:رسول سعادتمند,انتشارات:تسنیم,سال:1390.
- درسهایی از امام(ره) اخلاص و تقوا,تهیه کننده:رسول سعادتمند,انتشارات:تسنیم,سال:1389.
- درسهایی از وصیت نامه امام خمینی(ره),مولف:سیدمحمدشفیعی مازندرانی,انتشارات معارف,سال :1382.
سایت:
www.azha.ir-
www.jamaran.ir-
www.tebyan.net-
www.mohsenazizi.blogfa.com -
www.hawzah.net -
www.jahanemanav -
www.asadiamam.blogfa.c -
www.afshar.ibsblog.ir -
www.pedu.blogfa.com-
تهیه کننده : خانم مستشیری
دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش و پرورش ابتدایی
پایان
شیوه های فعال تدریس(بارش فکری)
*مقدمه:
روش تدریس از جمله مؤلفه های اصلی برنامه ی درسی
و از مراحل مهم طراحی آموزشی محسوب
می گردد .تدریش خوب، به معنای کمک به خود یادگیری دانش آموزان است ،به بیان دیگر
روش تدریس ،ابزارهای مفیدی برای ایجاد یادگیری با معنا هستند.هر اندازه معلمان با
روش های متفاوتی آشنا باشند ،ابزارهای متعددی را در اختیار خواهند داشت که بتوانند
توسط این ابزار محتوا و مواد دلخواه را در اختیار دانش آموزان قرار دهند.
بارش فکری عبارت است از ؛اجرای یک روش گردهمایی که به وسیله ی آن ،عده ای می کوشند برای یک مسأله از طریق ارائه مجموعه ایده هایی که همان جا مطرح می شود راه حل هایی بیابند .در واقع بارش فکری نوعی حمله ی ذهنی به موضوع است که طی آن شرایطی ایجاد می شود تا شرکت کنندگان فی البداهه نظر خود را ابراز دارند.
*قواعد بارش مغزی (چهار قاعده اساسی بارش مغزی) :
1.انتقاد ممنوع
2.اظهار نظر آزاد و بی واسطه
3.تاکيد بر کميت
4.تلفيق و بهبود پيشنهادها
*بارش مغزی(brain stroming):
بارش مغزی يکی از شناخته شده ترين شيوه های برگزاری جلسات همفکری و مشاوره بوده و کاربرد جهانی دارد. اين روش دارای مزايا و ويژگيهای منحصر به فرد است. در واقع بسياری از تکنيکهای ديگر منشعب از اين روش است.
مراحل روش بارش مغزی :
الف) خلاقيت و توليد انديشه
فعاليت افراد گروه در جلسه بارش فکری، با هدايت
و راهنمايی مقدماتی مسئول جلسه شروع
می شود. با اين نوع سازماندهی، افراد انديشه ها و نظريات خود را بيان می دارند و
منشی تمام آنها را ثبت می کند.
رعايت قوانين برای اجرای اين قسمت ضروری است. در حقيقت، فعال ترين بخش اين روش، اجرا و کنترل همين جلسه خلاقيت است که شخص، انديشه ای توليد می کند و توليدات خود را در ضمن يک تفکر خلاق بيان می دارد.
*راهبردهای مرحله اول :
1. بيان و تقهيم موضوع جلسه به وسيله رئيس جلسه.
2. اعلام وظايف اعضا، منشی و مشاهده کنندگان به وسيله رئيس جلسه .
3. بيان قوانين جلسه به وسيله رئيس جلسه .
4.شروع جلسه بارش مغزی و ارائه نظرات به صورت چرخشی و نوبتی.
5. ثبت نظريات و آرای بيان شده در حين اجرای جلسه به وسيله منشی.
ب ) قضاوت و ارزشيابی :
پس از اين که مرحله توليد انديشه ها در مدت
معينی صورت گرفت، طبيعی
است که تعداد زيادی نظريه و طرح به دست می آيد. در مرحله دوم، اين مجموعه پالايش
می شود و نظريات مشابه و نامناسب حذف خواهد شد، سپس مشاهده گران و اعضای اصلی جلسه
بارش مغزی، اين نظريات را مورد بررسی و ارزشيابی قرار می دهند و در نهايت، تعدادی
نظريه يا طرح بصورت پيشنهاد و دست آورد اصلی جلسه اعلام
می شود.
*معايب و نقايص اين روش عبارتند از:
1. ممکن است ايجاد شرايط برای اظهار نظر آزاد و بی واسطه دشوار باشد.
2. گروه معمولا تحت فشار اکثريت قرار گرفته و موجب می شود فرد با نظر اکثريت موافقت کند، حتی اگر قويا احساس کند که نظر اکثريت اشتباه است.
3. اکثر اوقات تمايل گروه بر حصول يک توافق است، تا دستيابی به پيشنهادهای متنوعی که به خوبی مورد بررسی قرار گرفته باشند. در واقع اين حرکت در حال حاضر به خاطر ساختار جلسات، بصورت عادت درآمده است.
4. هنگام بارش مغزی، اغلب افراد مواردی بديهی يا ايده آل را پيشنهاد می کنند و اين از تلاش آنها برای بحث بيشتر و در نتيجه ارائه پيشنهاد خلاق می کاهد.
5. ماهيت تنوع گرای بار مغزی، خود به خود مسبب افزايش پيشنهادها می شود، ولی اصلاح و پالايش ساختاری پيشنهادها را در بر ندارند.
6. اگر گروه از يک رئيس جلسه خوب و با تجربه برخوردار نباشد، ممکن است برخی از افراد جلسه را، بطور کامل تحت الشعاع خود قرار دهند. لذا رئيس جلسه بايد وقت را با توجه به تعداد شرکت کنندگان تنظيم کرده و از ابراز توضيحات اضافی توسط شرکت کنندگان بکاهد و فرصت را به نفر بعدی بدهد.
7. اجرای موفقيت آميز اين روش مستلزم شناخت قبلی افراد از مساله است.
8.در اين روش، بهبود مرحله به مرحله ( تدريجی ) پيشنهادها کمتر مشاهده می شود.
9.گاهی اوقات اين روش، به مسائل نسبتا ساده و پيش پا افتاده محدود شده و باعث می شود که روش ارائه شده برای حل مسائل کلی، پيچيده شده و کارآيی کافی را نداشته باشد. اينجا هم بايد مدير جلسه بطور صريح و واضح تذکر لازم را گوشزد کند و از بحث های انحرافی افراد را بر حذر دارد.
10. برای بعضی افراد، پيروی از قواعد اين روش، يا ارائه پيشنهاد های متنوع مشکل است.
*مزيت عمده اين روش امکان بررسی ساير پيشنهادها و عدم تمرکز بر يک پيشنهاد است. *
بسم الله الرحمن الرحیم
موضوع:نمایش خلاق

تهیه کننده:سیده الناز مستشیری
دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی
بنیانگذار نمایش خلاق:
استاد یدالله آقاعباسی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان و مدرس نمایش خلاق در دانشگاه و مراکز غیرانتفاعی می باشد .ایشان با تلاشهای فراوان در زمینه نمایش خلاق جزو بنیانگذاران این رشته در کشور می باشد . حضور استاد یدالله آقا عباسی در کرمان باعث مطرح شدن نام کرمان به عنوان بزرگترین قطب نمایش خلاق در کشور گردیده است . استاد نمایش های بزرگی همچون دیوار چین و نمایشنامه های دیگری را در کرمان از سالها پیش به اجرا در آورده است .
تعریف نمایش خلاق:
نمایش خلاق شکلی از وانمود بازی است ,یک عمل سازمان یافته است که با دقت طراحی می شود و به اجرا در می آید.کودکان از از راه نمایش خلاق صحنه,رویداد,مشکل یا واقعه ای برخاسته از یک قصه یا حکایت را با راهنمایی آموزگار خود خلق یا باز آفرینی کند.این فعالیت نمایشی به وسیله کودکان کندوکاو می شود و به دست ایشان طراحی و ارزشیابی می شود گرچه در اجرای نمایشی خلاق کهکودکان در آن نقش آفرینی میکنند,کم و بیش از فنون نمایشی استفاده میشود.
فرق نمایش خلاق با نمایش در شکل سنتی:
در نمایش خلاق بر خلاف نمایش سنتی ,سناریو به کار نمی رود,لباس ویژه ضرورت ندارد,لوازم و فضا سازی نیاز ندارد.در اجرای نمایش خلاق عامل تماشاگر اصلا مطمحنظر نیست بلکه مساله اصلی دیدگاه و قضاوت بازیگران است.
از ویژگی های نمایش خلاق:
.1نمایش خلاق یک روند علمی و گروهی کار با کودک است که در آن مربی با تشخیص توانایی ها و نیازهای کودکان , با کمک خودشان , مفهومی را در قالب نمایش به صورت غیر مستقیم آموزش می دهد.
2.نمایش خلاق , یک تمرین برنامه ریزی شده است برای یادگیری کودک و وسیله ای برای بیان آزادانه ی ایده ها , احساسات و رفتارهای اوست.
.3نمایش خلاق , یک فعالیت لذت بخش است که در آن کودکان , به واسطه حرکت , پانتومیم ,بدیهه گویی , نقش بازی کردن و شخصیت پردازی به طور تجربی می آموزند.
4.نمایش خلاق , راهی برای آمیزش هنر و آموزش است.وبه منزله یک شیوه مطلوب یادگیری است. که در عین حال باعث رشد شخصیت و پرورش ذهن و خلاقیت کودکان می گردد.
.5در نمایش خلاق ساخت یک قصه یا نمایش در سطح حرفه ای و مطلوب , هدف نیست , بلکه کیفیت مسیری که کودک به همراه مربی طی می کند و مشارکت او در تمام مراحل مورد نظر می باشد.
چه نکاتی را باید در نمایش خلاق رعایت کرد:
1– فعالیت می بایست مناسب با ویژگیها و تواناییهای سنی کودکان طراحی شود.
2– در نمایش خلاق روند فعالیت مهم تر از نتیجه آن است.
3– در نمایش خلاق تاکید بر امکانات و تجهیزات نیست.
4 – در نمایش خلاق باید آزادی عمل نسبی برای کودک وجود داشته باشد.
5– گسترش عنصر تخیل
6– نمایش خلاق باید بتواند باعث برانگیختن , تقویت و پرورش خلاقیت کودکان شود.
7 – نمایش خلاق متن از پیش تعیین شده ندارد, و تنها متنی که از قبل تهیه می شود, شرح فعالیتی است که مربی آن را بر اساس موضوع واحد کار و در نظر گرفتن تعداد و نوع تمرینات تهیه می کند. ولی چگونگی اجرای تمرینات به عهده ی خود کودکان است.
8-در نمایش خلاق مشارکت کودکان لازم و ضروری است .
ارزش و اهمیت نمایش خلاق:
ارزش مثبت و سازنده ی بازی خلاق شاید از هر فعالیت خلاق دیگر مانند مجسمه سازی,نقاشی,و...بیشتر باشد.زیرا کودکان ضمن نقش هایی که بازی می کنند فرصت های بسیاری بدست می آورند تا بتوانند احساسات خود را به طور مستقیم تغییر و بیان کنند.
وسایل لازم برای اجرای نمایش خلاق:
اجرای نمایش خلاق به وسایل زیادی نیاز ندارد و تنها در گروهی کودک و یک سرپرست واجد شرایط و مکانی که بتوان در آن کار کرد خلاصه کرد.
در کل نمایش خلاق را میتوان در همان کلاس درس با جابه جایی چند میز و صندلی به اجرادر آورد.
نمایش خلاق به دو دسته تقسیم می شود:
الف:نمایش خلاق در سکوت(پانتومیم): که همان هنر گفتگو با حرکات بدن بدون نیاز به استفاده از زبان گفتاری می باشد.
ب:نمایش خلاق گفتاری (بدیهه سازی): که بیشتر بر پایه ی داستان ها وقصه ها وشخصیت ها یا مشاهدات وخاطرات و... است.
اهداف نمایش خلاق:
الف. رشد توانمندیهای هنر نمایشی، شناخت و درک زیباییشناختی:
· افزایش قدرت بیان
· کسب مهارتهای گوش کردن و تقویت آن
· رشد قدرت تخیل و تخیل خلاقانه
· توانایی بداههگویی
· توانایی درک موضوع مورد نظر
· توانایی اندیشیدن خلاق(تنوع در اندیشه).
ب. اهداف تربیتی، آموزشی و اجتماعی:
· شرکت در فعالیتهای گروهی
· شناخت هنر نمایش بهطور عام
· رقابت سالم در فعالیتهای جمعی
· مهارت ارزیابی موثر
· درک بهتر پیامهای یک داستان یا واقعه تاریخی
· مسئولیتپذیری در جهت برنامهریزی و اجرا.
مراحل اجرای نمایش خلاق:
1-انتخاب داستان: در انتخاب داستان باید دقت شود که شخصیت های آن محدود وتحرک زیاد داشته باشد.ومناسب برای گروه سنی دانش آموزان کلاس باشد.
2-طرح بندی :طرح اصلی داستان را با کمک بچه ها ی کلاس به مراحل و صحنه های مختلف تقسیم کنند تا صحنه به صحنه قابل اجرا باشد.
3-تعیین قسمت یا قسمت های قابل اجرا: که با توجه به طول داستان وزمان اجرا وبا همکاری و رای گیری از شاگردان مشخص می شود.
4-طرح جزییات قسمت های انتخاب شده: زمانی که کودکان توالی داستان را دریافتند می توان به صورت شفاهی جزییات را بیان کرد یا اگر پیچیده بود روی تخته سیاه نوشت.
5-سازماندهی : معلم بازیگران را انتخاب میکند و آنها را برای بحث و برنامهریزی در مورد جزییات اجرای کار و زمان بازی آزاد میگذارد.
6-دادن فرصت به بازیگران برای تامل وگفتگو درباره ی شخصیت هایی که پذیرفته اند.دادن این وقت باعث مانوس شدن آنهابا شخصیت داستان ها می شودوآموزگار می تواند با توضیح دادن در مورد نقش ها و مشخصات ظاهری وطرز رفتار آنها به شاگردان کمک کند.
7-تعیین گروه شاهد وبازیگر وتعیین وظایف گروه شاهد:
به دلیل این که نمایش خلاق ممکن است چند بار تکرار شود تاهمه شرکت کرده باشند طبیعتا عده ای گروه شاهد خواهیم داشت بنابراین می توانیم از آن ها بخواهیم که نقاط ضعف وقوت گروه نمایش را یادداشت کنند.
8-شروع بازی:
با اشاره ی آموزگار بازی شروع می شود ولی معلم نیز باید آماده بر عهده گرفتن نقشی فقط در مواقع لزوم برای ایجاد نظم در کار بچه ها باشد اگر کودکان در حین باز ی می خندند یا تپق می زنند و...رفته رفته محیط ملموس تر خواهد شد.
9-ارزیابی :پس از پایان بازی وتشکر آموزگار از بچه ها گروه شاهد فرصت دارند5 نقطه ی ضعف وقوت رابیان کنند وآموزگار نیز باید پاسخ مناسب به همراه راهکاراهایی برای رفع نقاط ضعف داشته باشد که بهتر است با مشارکت شاگردان باشد.
در ادامه نیز در صورت تکرار بازی به منظور مشارکت همه ی شاگردان پس از اجرای نمایش دوم وسوم و...ارزیابی های بعدی صورت می گیرد.
جنبه های آموزشی نمایش خلاق در مدرسه:
امروزه نمایش خلاق در اجتماعات پیشرفته ,جزو برنامه ی آموزشی مدرسه قرار گرفته است.زیرا به این اصل روان شناسی پی برده اند که کودک وقتی قصه ای را می شنود یا می خواند ,علاقمند است خود را با خصایص قهرمان های آن داستان در خیال خود همانند سازی کند.
کلام آخر:
بازی های نمایشی برخلاف عقیده ی رایج میان برخی معلمان نه تنها موجب اتلاف وقت نیست بلکه بیش از ساعت های آموزشی برای رشد فکری و روانی دانش آموزان مفیداست.و امکانات متنوعی را درکار یادگیری به دست آموزگار می دهد.و آن را در درسهای مختلف مانند فارسی,اجتماعی,قرآن,علوم و هدیه های آسمانی میتوان به کار برد.
منابع
کتاب:
-قصه گویی و نمایش خلاق.نویسنده:دکتر علی محمد پشت دار.انتشاراتدانشگاه پیام نور.
-نمایش خلاق.نویسنده:یدالله آقاعباسی.انتشارات:قطره.
-قصه گویی و نمایش خلاق، نویسنده: دیویی چمبرز . ترجمه: ثریا قزل ایاغ .انتشارات:نشر دانشگاهی.
سایت:
-www.gabion.blogfa.com
-www.yamohammad.blogfa.com
-www.tps.blogfa.com
-www.pajoohe.com
-www.meftahpi.balande.com
-www.artkariman.ir
برای دانلود لطفا کلیک نمایید.
موضوع :بررسی رفتار انزواطلبی دانش آموزان پسرمدرسه غیر انتفاعی میعاد شهر سمنان و رابطه آن با ساخت خانواده
مقدمه:
در بسیاری از کلاسهای درس حداقل یک یا دو کودک نشسته اند که آرام و خجالتی هستند .این کودکان اغلب اوقات فقط با اعضای خانواده و یا هم سالان آشنا بازی می کنند و از غریبه ها اجتناب اجتناب می ورزند.شرم و خجالت ممکن است آنها را از بدست آوردن بسیاری از فعالیتهایی که همسالانشان از آن لذت میبرند و یا اصولا برای رشد شخصیت آنها ضروری است باز دارد .
ما در این پژوهش به این مطلب میخواهیم بپردازیم که خانواده به چه میزان بر انزواطلبی کودکان تاثیر داشته است.
ارائه مطلب:
گاه ممکن است رفتار های انزواطلبانه ی کودکان به این علت باشد که آنها به خوبی نمیدانند در موقعیتهای گروهی و اجتماعی (مثل مدرسه یا محیط های دیگر)چه کنند تا تعامل آنها با همسالانشان آسان شود .چون مهارتهای کافی برای این کار را نیاموخته اند.همچنین این امکان در مورد آنها وجود دارد که اغلب اوقات خود را در محیط های خانواده با بزرگترها گذرانده اند و به همین دلیل چگونگی تعامل با دیگر کودکان و همسالان را به خوبی یاد نگرفته اند .بنابراین ارتباط عواملی از قبیل ساخت و روابط خانوادگی با الگوهای رفتاری انزواطلبانه چنان جدی و عمیق است که شاید بتوان گفت بدون توجه به آنها نه میتوان از انگیزه های رفتاری دانش آموزان منزوی در مدرسه شناخت جامع و کافی بدست آورد و نه برای اصلاح و بهبود آن گام موثری برداشت.
خانواده برای ارزشها وعقاید و نگرشهای فردی یک جامعه به منزله عامل اجرایی است و ویژگی های فرهنگی را به شیوه های متنوع به کودک انتقال میدهد .بی تردید می توان مدعی شد نگرشها,مذهب و خصوصیات طبقه ی اقتصادی ,اجتماعی و بسیاری دیگر از صفات شخصیتی کودک در فرآیند اجتماعی شدن ,از خلال وابستگی های خانواده تاثیر خواهد گرفت.یکی از دلایل انزوا طلبی کودک را میتوان میزان مشاجرات خانواده وی دانست.که این مسئله بسیار مهمی برای انزواطلبی کودکان و استرس بیش از حد آنها میشود.
بنابراین می توان نتیجه گرفت که خانواده نقش مهمی در انزواطلبی کودکان دارد و میزان ارتباط و همبستگی خانواده با میزان انزواطلبی کودکان تاثیر مثبتی دارد.
منبع:دکتر عزیزالله تاجیک اسماعیلی
معمولا تحقیق را از منظرهای متفاوت به گونه های مختلف تقسیم می کنند.
معیارهای تقسیم بندی معمولا عبارتند از:
الف-هدف ب-روش جمع آوری اطلاعات ج-از نظرروش اجرای تحقیق
اول:تحقیق از نظر هدف معمولا به سه دسته بنیادی ،کاربردی وتوسعه ای تقسیم می شود.
الف-تحقیق بنیادی(Basic Research)
هدف این نوع پژوهش،توسعه وگسترش نظريه ها (دانش هاي نو)ازطريق کشف ويژگي هاي عمومي ومشترک يااصول کلي است.نظيرتحقيقاتي که چامسکي درموردزبان هاي مختلف موجوددرجهان انجام دادونتيجه گرفت که اين زبانها دارای ويژگي هاي عمومی مشترکي مانند سازمان وترکيب هاي دستوري کماکان مشترک هستندوبراين اساسنظريه زيستي بودن رشدزبان را مطرح کرد
تحقيقات بنيادي خصوصاً در بعد جهت دار، منبع اصلي براي توليد دانش علمي و فني نوين در حوزه تحقيقات كاربردي و توسعهاي است. اينگونه تحقيقات معمولاً ديرتر از ساير انواع آن به نتيجه ميرسد و در عين حال به سرمايهگذاري بيشتري نيز احتياج دارد. لذا بسياري از كشورهاي در حال توسعه كه معمولاً به دنبال نتايج فوري و كوتاه مدت هستند از پرداختن به آن طفره ميروند.
ولي پژوهشگراني كه در حوزههاي كاربردي و توسعهاي فعاليت دارند به شدت نيازمند به چنين دانشمنداني هستند كه از نظر علمي و با توجه به واقعيتهاي فني يا اجتماعي آنها را تغذيه و راهنمايي نمايند. البته بايد توجه شود كه چنين دانشمنداني نيز به شدت مورد استقبال كشورهاي توسعه يافته قرار دارند .
تجربيات جهاني در اين زمينه به گونهاي است كه به طور سنتي جايگاه تحقيقات بنيادي را در مراكز تحقيقاتي دانشگاهي و مراكز تحقيقات بنيادي مستقل و خاص قرار داده است. بنابراين يكي از وظايف دولت، سازمان برنامه، سازمانهاي پژوهشي دولتي و وزارت علوم، تحقيقات و فنآوري اين موضوع بايد باشد كه از شكلگيري و رشد و توسعه اين نوع تحقيقات حمايتهاي لازم را بنمايند. البته در كنار اين حمايتها بايد در مقابل اين واقعيت علمي نيز تمكين كرد كه از شروط اساسي موفقيت چنين مراكزي استقلال از دولت و جهتگيريهاي سياسي ميباشد.
عليرغم اهميت مراكز تحقيقات بنيادي يا نظريهپردازي و عليرغم اتخاذ سياستي تحت عنوان ”توجه به تحقيقات بنيادي به عنوان زيربناي تحقيقات كاربردي و تكنولوژيهاي آينده“ در برنامة اول توسعه جمهوري اسلامي ايران و تأكيد بر ايجاد و تقويت اين مراكز در برنامههاي دوم و سوم توسعه هنوز يك نمونه از چنين مراكز در كشور ايجاد نشده است. و لذا ما در ايران فاقد مكتب فكري هستيم. يعني هيچ دانشگاه يا مركز تحقيقاتي وجود ندارد كه براي چند سال روي يك مكتب فكري شناخته شده در جهان كار كند، پژوهشگر بنيادي و كاربردي تربيت كند و تناسب اين مكتب را با شرايط ايران بررسي كنند.
ب-تحقيق کاربردي(Applied Research)
هدف دراين نوع از پژوهش رشدوبهترکردن يک محصول ياروال يک فعاليت وخلاصه آزمودن مفاهيم نظري ومجرد(ذهني)درموقعيت هاي واقعي ميباشد.هرچند دراين تحقيق مانند تحقيق بنيادي اصول مربوط به روش هاي گزينش نمونه واستنباط ها وتعميم ها ازنتایج درمورد جمعيتي که نمونه ازآن انتخاب شده است،رعایت می شود
ج-پژوهش توسعه ای
پژوهشي كه با هدف ترويج نتايج پژوهشهاي بنيادي و كاربردي به منظور استفاده در توليد مواد، فراورده ها، وسايل، ابزار، فرايندها و روشهاي جديد و يا بهبود آنها صورت مي گيرد.
انواع روش تحقیق از نظر روش جمع آوری اطلاعات
الف-روش کتابخانهای
در تمام تحقیقات علمی مورد استفاده قرار می گیرد و دربعضی از آنها موضوع تحقیق از نظر روش، از آغاز تا انتها متکی بر یافتههای تحقیق کتابخانه ای است .
در تحقیقاتی که ماهیت کتابخانهای ندارند نیز محققان ناگزیر از کاربرد روش کتابخانهای در تحقیق خود هستند. در این گروه تحقیقات، محقق باید ادبیات و سوابق مساله و موضوع تحقیق را مطالعه کند. درنتیجه، باید از روش کتابخانه ای استفاده کند و نتایج مطالعات خود را در ابزار مناسب شامل فیش، جدول و فرم ثبت و نگهداری و درپایان به طبقه بندی و بهره برداری از آنها اقدام کند.
با توجه به نقش روش کتابخانه ای درتحقیقات علمی، لازم است محققان از این روش مطلع باشند. نخستین گام در مهارت تحقیق کتابخانهای، آشنایی با نحوه استفاده از کتابخانه است، یعنی محققان باید از روشهای کتابداری، نحوه استفاده از برگه دان و ثبت مشخصات منابع، نحوه جستو جو و سفارش کتاب آگاهی یابند.
کتابخانهها از نظر دسترسی محقق به منابع به سه گروه تقسیم می شوند. نخست، «کتابخانههای باز» که درآنها محقق میتواند آزادانه میان قفسهها رفت وآمد کند، کتابها را مورد وارسی قرار دهد و کتاب مورد نظر خود را انتخاب کند. دوم، «کتابخانه های بسته» که درآنها محقق امکان دسترسی مستقیم به منابع را ندارد و باید تمام تقاضاهای خود را به کتابدار تحویل دهد. سوم، «کتابخانههای نیمه باز» که درآنها بخشی از منابع به طور مستقیم در دسترس محقق قرار دارد و قسمتی دیگر در اختیار کتابداران است .
به عبارتی دیگر،منظور از مطالعات کتابخانهای مطالعاتی است که موضوعات مورد مطالعه در اختیار و دسترس محقق قرار نداشته و غالباً مربوط به گذشتهای دور یا نزدیک میگردد. به همین دلیل غالباً اصطلاح مطالعات کتابخانهای را مترادف با مطالعات تاریخی بکار میبرند.
بعنوان مثال تحقیق در زمینه طبقات اجتماعی یا سلسله مراتب اجتماعی عصر صفویه و یا تحقیق در باره سهم اقشار مختلف اجتماعی در انقلاب مشروطیت ایران را در ردیف مطالعات کتابخانهای محسوب مینمائیم . در این روش منابع اصلی مورد استفاده , کتب و مدارک منثور و منظومی است که از آن دورهها بجای مانده است .
ب-روش تحقیق میدانی
در این روش محقق مدتی در میان جامعه مورد تحقیق خود زندگی میکند و به تحقیق درباره موضوعی خاص در آن محیط میپردازد. محقق هیچگونه دستکاری در محیط انجام نمیدهد، بلکه بدون هیچ دخالتی در جریان طبیعی رویدادها تا آنجایی که میتواند اطلاعات جمع آوری میکند در این تحقیق میدانی ، مشاهده عنصر اصلی را تشکیل میدهد
به عبارتی،منظور از مطالعات میدانی تحقیقاتی است که موضوع مورد مطالعه در اختیار محقق قرار داشته باشد و یا به عبارت دیگر محقق را بدان دسترسی باشد بعنوان مثال وقتی محقق هدفش مطالعه در زندگی کشاورزان ساکن یک روستا و یا قشری از جامعه و یا گروهی از کارگران یک موسسه تولیدی و یا مردم عشایری باشد مطالعه, از نوع مطالعه میدانی است و اطلاق اصطلاح میدانی به مفهوم ارتباط مستقیم و رویاروی محقق با پدیده های مورد مطالعه است .
دربخش هاي قبلي گفتيم روش هاي تحقيق از سه منظر قابل تقسيم بندي هستند:
الف.از منظرهدف که به دودسته بنيادي وکاربردي تقسيم مي شوند
ب.ازمنظرروش هاي جمع آوري اطلاعات که به دودسته کلي ميداني(پيمايشي) وکتابخانه اي تقسيم مي شوند وروس ميداني به روش هاي پرسشنامه،مصاحبه ومشاهده تقسيم مي شود
واما از منظر ديگر،يعني
ج.ازمنظرروش اجراي تحقيق که به 9روش تقسيم مي شود
ازاين قسمت قصدداريم تا به طور اجمال اين 9روش راموردبررسي وشناسايي قراردهيم
1.روش تاريخي
اين روش درمورد تحقيقاتي به کارمي رود که درمورد موضوعي که درگذشته اتفاق افتاده صورت مي گيرد.
دراين روش محقق تلاش مي کند تا باتوجه به گذشت زمان ودوربودن زمان واقعه بابررسي اسناد ومدارک مربوط به آن به بررسي تمام يا قستي از واقعه که مورد توجه اوقرارگرفته بپردازد.حتي ممکن است درباره همان قسمت موردعلاقه محقق ،قبلا تحقيقاتي صورت گرفته باشد امامحقق يابازاويه اي ديگر ويااينکه بادسترسي به سند جديد وياپي بردن به مخدوش بودن اسناد مورد استناد درتحقيقات مشابه بخواهد موضوع را مورد پژوهش وتحقيق قراردهد.
بنابراين يک موضوع تاريخي مي تواند درصورت برخورد ابهام آميز ،از دهها زاويه وبااهداف متفاوت مورد بررسي قرار گيرد وبرخلاف عده اي که معتقدند موضوعات تاريخي خيلي نمي تواند مورد پژوهش باشداتفاقا به دليل سختي دستيابي به اسناد وتغييرنگرش انسان ها درادوار مختلف زماني، مي تواند هميشه به عنوان يک موضوع زنده مورد پژوهش قراربگيرد.
البته يکي ازآفات اين تحقيقات درکشور ماکه درسايرتحقيقات هم وجوددارد امادراين بخش بيشتر خودنمايي مي کند کپي برداري از تحقيقات صورت گرفته است که اين شائبه راايجاد مي نمايد که تحقيق تاريخي نمي تواند شامل گستردگي موضوع باشد
هدف دراين روش:تجزيه وتحليل وتفسير وبهره برداري از وقايع گذشته بامنطور کشف اصول ويژگي هاي مشترک رفتار انساني براي درک وقايع مشابه مي باشد
ويژگي هاي تحقيق تاريخي:
1.محقق به دنبال بررسي درستي وصحت اطلاعات موجوددرباره موضوع مي باشد
2.منابع موردنياز واستفاده محقق به دودسته تقسيم مي شود:
-منابع دست اول مانند اسنادي که توسط ناظران واقعي جمع آوري شده است ويا توسط آنان ايجادگرديده است ويا اثار نقاشي،دست نوشته ها،ابزار ولباس مورد استفاده درآن زمان
-منابع دست دوم مانند گزارش هايي که توسط افرادي که مستقيما ناظرواقعي نبوده اند اما توانسته اند از طريق منابع دست اول به اطلاعاتي دست يافته باشند
به طورطبيعي محقق درصورت وجودمنابع دست اول بايد از آنها استفاده نمايد
3.محقق بايد منابع وآثاررا مورد نقد وبررسي دقيق قراربدهد.مثلا حتي در وقايع تاريخي اطلاعات منابع دست اول نيز مورد نقد قرار گيرد چرا که امکان دارد براثرانگيزه اي خاص اطلاعات وتصوير درستي از موضوع ارائه نگردد واطلاعات براساس بي طرفي تنظيم نشده باشد.ضمن اينکه بررسي صحت ساير آثار مانند دست نوشه ها،نقاشي ها،سکه ها وياابزارنيزاز وظايف محقق مي باشد.
به عنوان نمونه مي توان به چند مثال اشاره کرد:
-بررسي تاثيراصلاحات اميرکبير برساختار قدرت درايران دوره قاجار
-بررسي مباني فرهنگي سياست خارجي ايران دردوره شاه عباس
-بررسي وضعيت آموزش وپرورش دوره سامانيان
-بررسي تاثيرشرايط سياسي واجتماعي برشکل گيري مکتب بهزاد(نگارگري)
-بررسي نقش قذرت هاي بزرگ در شکست مصدق
2.تحقيق توصيفي
تحقيق توصيفي به پژوهشي گفته مي شود که محقق به توصيف عيني،واقعي ومنظم خصوصيات يک پديده مي پردازد.دراين روش محقق بااستفاده از روش هاي مختلف جمع آوري اطلاعات سعي مي کند تا تصويري نسبتا درست از پديده مورد نظرخودارائه دهد.
ويژگي هاي تحقيق توصيفي:
1.توجه اصلي محقق به توصيف وگزارش نويسي از وقايع بدون دخالت دادن گرايش ها ونظرات خود مي باشد.
2.دراين روش وقايع مورد مقايسه وارزشيابي نيز قرار مي گيرند.
هدف روش توصيفي:
توصيف ويا توضيح شرايط موجود به صورت منظم
به عنوان نمونه چند نمونه از عناوين مربوط ارائه مي گردد:
-بررسي انتظارات جوانان 20تا25ساله شهرکرد ازرييس جمهورآينده
-بررسي ميزان محبوبيت کانديداهاي رياست جمهوري دوره دهم در اهواز
-بررسي وضعيت وميزان گرايش دختران 18تا25ساله اصفهان به موسيقي پاپ
-بررسي دلايل فرهنگي گرايش به اعتياد درمشهد در 5سال اخير
3.تحقيق تداومي ومقطعي
تحقيق تداومي تحقيقي است که محقق درآن چگونگي مراحل رشد ويا تغييرات به وجودآمده درزمان مشخص را مورد بررسي قرار مي دهد.به عنوان مثال چگونگي رشد وتکامل ذهني گروه خاصي از کودکان در سنين 6تا12سالگي.
هدف تحقيق:
مشخص نمودن چگونگي رشد،تغييرکمي ويا کيفي متغيري خاص دريک دوره زماني مشخص
ويژگي هاي تحقيق تداومي ومقطعي
1.محقق بايددراين نوع از تحقيق به مطالعه متغيرها ورشدوگسترش آنها دراثرگذشت زمان با توجه به نظام تغييرات رشد،ميزان تغييرات،جهت وپيامدهاي اين تغييراتوعوامل مرتبط وموثربراين تغييرات بپردازد .
2.مدت زمان اين تحقيق طولاني بوده ومعمولا ذراثرگذشت زمان ازتعدادنمونه ها کاسته شده وبراي محقق دردسرهايي را فراهم مي نمايد.دراين رابطه چندنکته محل توجه است:
اولا،دلايل متعددي مي تواند براي اين افت مي تواند وجودداشته باشد مانند فوت برخي از نمونه ها،تغييرمحل سکونت،عدم تمايل براي همکاري و...
ثانياجايگزيني نمونه هاي ديگر ممکن است همراه باگرايش ها وتعصبات محقق باشد.ضمن اينکه حتي ممکن است گذشته از تعصبات محقق،شرايط اجتماعي وپيراموني که درآن زمان متفاوت گشته برروند انتخاب نمونه تاثير بگذارد
3.محقق بايدباتوجه به طولاني بودن روند تحقيق پيوستگي وميزان هزينه هاي مختلف راازابتداپيش بيني نمايد.
4.بين تحقيق تداومي ومقطعي تفاوت وجوددارد.
-درتحقيق مقطعي تعداد نمونه بيشتراز تحقيق تداومي مي باشد.اما درتحقيق تداومي متغيرهاي مورد مطالعه بيشتر از تحقيق مقطعي مي باشد
-درتحقيق تداومي مطالعه وبررسي ميزان تغييرات هر عاملي درظرف زمان ،هدف اصلي مي باشد
-درتحقيق مقطعي هزينه تحقيق کمتر است.
-درتحقيق مقطعي مراحل مختلف کاريکي نيستند.
نمونه هايي از تحقيق تداومي ومقطعي:
-بررسي وضعيت رشدذهني کودکان 6تا12ساله شهرکرد
-بررسي وضعيت شکل گيري تعامل اجتماعي نوجوانان13تا17 ساله تبريز
4.تحقيق موردي وزمينه اي
دراين نوع از تحقيق،توجه محقق بيشتر به آن نکات وعوامل مهم ويا بامعني است که به درصورتي درشناخت گذشته وحال ويا مطالعه ميزان تغييرات يک مورد خاص موثراست.
هدف تحقيق موردي وزمينه اي:
شناسايي ودرک جامعي ازيک دوره کامل يا قسمتي مهم از يک واحد.اين واحد مورد مطالع ممکن است يک فرد،فاميل،يک گروه،يک موسسه اجتماعي ويا يک جامعه باشد.
ويژگي هاي تحقيق موردي وزمينه اي
1.اين روش به طورعميق کنش وواکنش هاي ميان عوامل به وجودآورنده تغييريارشد وگسترش رادرمورديا زمينه اي ويژه وارسي مي کند
2.ارائه دهنده تصوير کامل وسازمان يافته اي از واحد تحقيق است
3.برعکس تغيير تحقيق توصيفي،هدف دراينجا بررسي تعدادبيشتري متغير دريک نمونه محدود است درحالي که درتحقيق توصيفي هدف،بررسي تعدادکمتري متغير درنمونه هاي بيشتر است.
نمونه هايي از تحقيق موردي وزمينه اي:
-بررسي تحقيقات ومطالعه پياژه از رشد شناختي کودکان
-بررسي وضعيت تحصيلي،تعامل اجتماعي وخصوصيات رفتاري دانش آموز احمدي(داراي اختلال يادگيري)
-مطالعه شرايط زندگي فرهنگي مردم در منطقه 15تهران
5.تحقيق همبستگي ياهمخواني
دراين روش محقق دوياچنددسته از اطلاعات مختلف مربوط به يک گروه يا يک دسته از اطلاعات از دويا چند گروه رادراختيار قراردارد وتلاش دارد تاميزان تغييرات دريک يا چند عامل دراثرتغييرات يک ياچند عامل ديگر راموردبررسي قرار دهد.
هدف تحقيق همبستگي:
بررسي ميزان تغييرات يک ياچندعامل دراثرتغييرات يک ياچندعامل ديگر از طريق به دست آوردن ضريب همبستگي
ويژگي هاي تحقيق همبستگي
1.معمولا دراين روش محقق درصدد پاسخگويي به سه سوال است:
اول،آيا رابطه اي بين اين دودسته از اطلاعات وجود دارد يا نه؟
دوم،در صورت مثبت بودن جواب سوال بالا سوال دوم طرح مي شود وآن اينکه،"آيا جهت همبستگي مثبت است يا منفي؟"
سوم،ميزان همبستگي چقدراست؟
درحالت همبستگي مثبت،تغييرات درهردودسته اطلاعات دريک جهت است.
در حالت همبستگي منفي،تغييرات در هردودسته اطلاعات در جهت خلاف يکديگر عمل مي نمايند.
2.محقق براي محاسبات آماري حداقل به دو دسته اطلاعات نياز دارد تابتواند پاسخ اين سه سوال را بدهد.
3.اين روش زماني به کار مي رود که تعداد متغيرهاي بازيگر در موقعيت آزمايش زياد باشد، به طوري که از طريق روش هاي ديگر قابل کنترل ودستکاري نباشد
4.اين روش ،ارزيابي چند متغير وروابط فيمابين آنها رادر لحظه اي ويژه ودر شرايط واقعي امکان دارد.
5.دراين روش صرفا در جات همبستگي وروابط بين متغيرها مورد پژوهش قرار مي گيرد.
6.دراين پژوهش الزاما روبط علي ومعلولي شناسايي نمي شود بلکه صرفا مشخص مي شود کدام متغير باکدام متغير به طورنسبي در جهت مثبت يا منفي همگام است.
7.دراين روش تحقيق به علت ضعف کنترل شديد متغيرهاي مستق اثر عوامل خارج از حوزه تحقيق برنتايج زياد است
نمونه هايي از روش تحقيق همبستگي وهمخواني:
-بررسي رابطه شرکت در کلاس هاي آمادگي کنکور ورتبه کسب شده درآزمون سراسري دانشگاه ها در منطقه 2تهران
-بررسي ميزان رابطه ميان استفاده از روش فعال با ميزان يادگيري دانش آموزان ابتدايي دختر يزد
-بررسي تاثير ميزان حضور دانشجويان رشته نقاشي در نمايشگاه هاي هنري در افزايش انگيزه تحصيلي آنان
6.تحقيق علي يا پس از وقوع
دراين روش تحقيق،محقق به دنبال کشف وبررسي روابط بين عوامل وشرايط خاص يانوعي رفتار که قبلا وجودداشته يا رخ داده ازطريق مطالعه نتايج حاصل از آن است
هدف تحقيق علي يا پس از وقوع:
بررسي امکان وجودروابط علت ومعلولي از طريق مشاهده ومطالع نتايج موجود وزمينه قبلي آنها به اميد يافتن علت وقوع پديده يا عمل است.
ويژگي هاي تحقيق علي:
1.هنگامي مفيد است که کنترل تجربي متغيرها غيرعملي وپرخرج است.
2.ارائه اطلاعات مفيد درمورد کيفيت پديده ها يا وقايع
3.عدم دخالت محقق در وقوع واقع چون واقعه قبلا رخ داده ومحقق بعذ از آن بررسي مي کند
4.عدم توانايي کنترل متغيرهاي مستقل
5.عدم اطمينان محقق از شناسايي کامل تمام علل وقوع پديده
6.چون يک پدیده از تعامل مجموعه از علل به وجود مي آيد محقق بايد به اين نکته توجه داشته باشد که علت ها به تنهايي معمولا باعث واقع يا پديده اي نمي گردند.بلکه تعامل باعث وقوع پديده است
7.محقق بايد توانايي درک چگونگي علت وپديده راباتوجه به گذشت زمان داشته باشد.
نمونه هايي از تحقيق علي
-بررسي علل وقوع انقلاب اسلامي ايران
-بررسي علل خودکشي جوانان اروميه اي در 10سال اخير
-بررسي علل ترک تحصيل دختران روستاهاي شهرستان فريمان دردهه گذشته
-بررسي علل تجاوز عراق به ايران
-بررسي علل تصادفات منجربه مرگ در جاده چالوس در سال گذشته
-بررسي علل فرهنگي طلاق زنان مطلقه شهرستان سميرم در 5سال گذشته
-بررسي علل معلوليت دانش آموزان استثنايي کاشان
7.تحقيق تجربي حقيقي
دراين روش،محقق شرايط محيطي خاصي را دستکاري مي کند تا به تاثيراين تغييرات برگروه نمونه پي ببرد
هدف روش تحقيق تجربي حقيقي
اين روش دوهدف دارد:اول،پيش بيني وقايع در شرايط تجربي است ودوم،تعميم يافته ها از مطاله نونه ها به محيط هاي بزگتر خارج از آژمايشگاه
ويژگي هاي روش تحقيق تجربي:
1.دراين روش محقق مبادرت به تشکيل دوگروه مي نمايد:
-گروه تجربه(expermental group):اين گروه تحت شرايط خاص مدنظر محقق قرار مي گيرد
-گروه شاهد(control group):گروهي که تحت شرايط خاص محقق نبوده اند
2.محقق دراين روش بايد از روش هايي براي کنترل متغيرهاي ناخواسته يا نامربوط انجام دهد تا تحقيق ذريک محيط کاملا تجربي صورت گيرد.اين کنترل به چند صورت مي باشد:
-حذف کامل متغيرهاي نامربوط از محيط تجربي مانند حذف عوامل حواس پرتي نمونه ها
-همانند کردن نمونه ها(matching cases)
-موازنه کردن نمونه ها(balancing cases)
-تجزيه وتحليل کوواريانس (analysis of covariance)
-استفاده از روش اتفاقي يا تصادفي در انتخاب نمونه ها(randomizational method)
3 .کنترل شديد متغيرها از طريق کنترل مستقيم صورت مي گيرد البته با روش تصادفي
4.محقق به دنبال کاهش تاثير متغيرهاي نامربوط وافزايش تاثير متغيرهاي مستقل مد نظرخود بوده وتلاش مي کند تااشتباهات آماري رابه حداقل برساند
5.نتايج تحقيق بايد پاسخگوي سوالات وفرضيه ها باشد
6.قابليت تعميم نتايج حايز اهميت است
7.دراين روش تاثيرات متغيرهاي مستقل وهمچنين ميزان اين تاثير مورد بررسي قرار مي گيرد
8.به خاطر سختي کنترل تمام متغيرها اين روش جزء محدودترين روش ها مي باشد.
نمونه هايي از روش تحقيق تجربي:
-بررسي روس تدريس سخنراني وفعال برميزان يادگيري درس فارسي
-بررسي استفاده از تمرينات ورزشي در ميزان کاهش اضطراب دانش آموزان مدرسه تلاش
8.تحقيق تجربي نيمه حقيقي
دراين روش چون امکان کنترل تمام متغيرها وجود نداشته محقق فقط مي تواند برخي از متغيرها را کنترل نمايد ودرشرايط واقعي اجتماعي به کار مي رود
هدف از روش تحقيق نيمه تجربي:
نزديک شدن به تحقيق تجربي حقيقي است اما شرايط اجازه کنترل ودستکاري تمام متغيرها را نمي دهد.
ويژگي هاي تحقيق نيمه تجربي:
1.بيشتر مطالعاتي که درزمينه مشکلات ومسايل اجتماعي مانند جرم،آشوب،اعتياد و...مي باشد قابليت استفاده از اين روش رادارا مي باشند.
2.مهم ترين وظيفه محقق،شناسايي عوامل عدم کنترل متغيرها وارزشيابي کيفي وکمي آنان است تا بتواند باارائه آنها تحقطق خودرامستندتر نمايد
3.معمولا حتي مطالعات تجربي حقيقي درمورد انسان ،بيشتر نيمه تجربي مي باشد
نمونه اي از روش تحقيق نيمه تجربي:
-بررسي تاثير روتدريس اکتشافي درآموزش علوم دوره ابتدايي مدرسه ايمان
9.تحقيق عملي(ويژه محيط هاي آموزشي)
دراين روش محقق بايديافته هايش راازنظر استفاده عملي در موقعيت محلي ومنطقه اي ارزشيابي کند نه درگستره کاربردهاي کلي وعمومي
تحقيق عملي يا پژوهش حين عمل به عنوان يكي از ابزارهاي بهبود آموزش و تدريس جايگاه خود را بهسرعت در نظامهاي آموزشي بازيافته است. از دلايل گسترش اين انديشه در نظام آموزشي، ناكارآمدي تحقيقات سنتي در پاسخگويي به سوالات اساسي آموزش و پرورش بهويژه در سطح كلاسهاي درس است. مدتها است كه فاصلة بين تحقيقات سنتي و نيازهاي معلمان منشاء اعتراض و انتقاد از شيوههاي موجود تحقيقات آموزشي گرديده است. گرچه بايد سهم و نقش اينگونه تحقيقات را در جاي خود محفوظ و محترم شمرد؛ اما بخشي مهم از نيازهاي معلمان، اصولاً با روشهاي سنتي قابل پاسخگويي نيستند و معلمان بايد خود فعالانه در توليد دانش بومي مورد نياز عمل نمايند. دانشي كه قابل كاربرد در موقعيتهاي نامعين آموزشي و تدريس توسط آنها ميباشد. بديهي است اين دسته از فعاليتهاي پژوهشي نيز اعتبار مربوط به خود را دارا ميباشند و نميتوان آنها را جايگزين بخش ديگري از تحقيقات نموده پيام اقدامپژوهي به پژوهشگران و كارورزان اين است كه آموزش و پرورش ماهيتي پيچيده و چند وجهي دارد كه نميتوان نيازهاي پژوهشي آن را صرفاً با تكيه بر چند روش ـ بهويژه سنتي ـ مرتفع نمود. بايد براي بهبود آموزش و تدريس از همه ظرفيتهاي پژوهشي از جمله پژوهش در عمل استفاده نمود
هدف روش تحقيق عملي:
هدف اساسي تحقيق عملي، شناسايي، بررسي، تبيين و حل مسأله و مشكل محيط كار و فعاليت است (كلاس درس، مدرسه، ادارات آموزش و پرورش) و از نتايج آن براي حل مسائل خاص در موقعيتهاي معين استفاده ميشود و پژوهشگر پژوهش خود را شخصاً به مرحله اجرا درميآورد.معلمان و كاركنان علاقهمند ميتوانند با بهرهگيري از اين رويكرد به پژوهش بپردازند و به تدوين گزارش مربوط اقدام نمايند.
باتوجه به اينکه لازم است تا تفاوت هاي اين روش باساير روش ها مشخص شود به جدول زير دقت فرماييد:
تفاوت هاي "تحقيق عملي" وپژوهش هاي مرسوم دانشگاهي
اقدام پژوهي پژوهش مرسوم دانشگاهي
تغيير براساس شواهد کلاس درس ومدرسه تغيير براساس فرضيه هاي پژوهشگران
نمونه واقعي مورد نظر است نمونه انتخابي مدنظر است
پژوهش توسط خود معلمان درگير صورت مي گيرد وهدف حل مساله است پژوهش توسط افراد بيروني وناظر برمساله صورت مي گيرد وهميشه حل مساله مدنظر نيست
کاربست فوري نتايج پژوهش عدم لزوم به کارگيري يافته هاي پژوهشگر
ارزشيابي از تحقيق ويافته ها را خود معلمان پس از اقدام به آن انجام مي دهند ارزشيابي از کار محققان رامعمولا افراد ديگر انجام مي دهند
فاصله نظر وعمل کم است فاصله نظر وعمل در بعضي موارد زياداست
يافته ها الزاما قابل تعميم نيستند نتايج در اکثر موارد بايد قابل تعميم وتکرار پذير باشد
عمل مقدم برنظر است نظر برعمل مقدم است
مختصر،جزيي ودر مقياس کوچک عملي است پرحجم،کلي ودر مقياس بزرگ واغلب انتزاعي ومجرد است
پژوهش مبتني بر ارزش ها وعواطف وذهنيات معلم است پژوهش تا حد بسياري دور از ارزش ها وتعلقات خاطر پژوهش گر است
در مراحل وروش هاي تحقيق معلم مقيد به مراعات شيوه ها وفنون آماري گوناگون وپيچيده نيست پژوهشگر هر چه به شيوه ها وفنون آماري معتبر بپردازد نتايج کارش ارزشمند تر مي شود
براي اجراي اين روش الگوهاي متفاوتي وجوددارد که براي نمونه فقط يک مورد از آن ذکر مي شود.
الگوي 8مرحله روش تحقيق عملي(مايکل باسي:1998)
شامل 3پرسش و8مرحله
پرسش اول:در حال حاضر در مدرسه ما چه مي گذرد؟
مرحله 1
تعريف پرسش ومساله،افراد مورد نظر،کجا وچه زماني؟
مرحله2
توصيف موقعيت آموزشي،کار مورد انتظار،زيربناي فکري عمل ما
مرحله3
جمع آوري داده هاي ارزياب،نظر مشارکت کنندگان در اين وضعيت
داده هايي که مي تواند در ارزيابي موثر باشد
مرحله4
بررسي ومرور داده ها،يافتن تناقض ميا آنچه دلخواه ماست وآنچه به نظر مي رسد اتفاق مي افتد
پرسش دوم:چه تغييراتي به وجود بياوريم؟
مرحله 5
ارايه تغيير واصلاحات پيشنهادي
پرسش سوم:وقتي تغيير به وجود مي آيد چه وضعيتي پيش خواهد آمد؟
مرحله6
نظارت برتغيير پيشنهادي،نظارت بر اعمال تغيير پيشنهادي
مرحله7
تحليل داده هاي ارزياب،شناخت تغييرات به وجود آمده در اثر تغيير پيشنهادي
مرحله8
مرور وبررسي تغيير،تصميم گيري براي بعد از اين،آياتغيير ارزش داشت وکافي است يا چرخه ديگري از پژوهش بايد صورت
گيرد،نتايج پژوهش رابايد با چه معياري سنجيد وبا چه کسي درميان گذاشت؟
منبع برگرفته از:Hossein Talebzadeh
مقدمه:
«تمرين و ممارست» بخش جداييناپذير فرآيند آموزش و تدريس به شمار ميآيد و تمركز بر آن، باعث بهبود و تعميق يادگيري فراگيرانه است. پرسشهاي هدفدار و تكاليف معنادار، ضمن سنجش آموختههاي دانشآموزان، تصحيح و تكميل آن باعث رشد و پيشرفت فراگير ميشود و نتايج حاصل از پاسخگويي به آن، حاكي از حدود موفقيت يا عدم موفقيت در يك سنجش مستمر و سازنده است. هدف در اين تكاليف، خدمت به آموزش است نه در كمين نشستن براي غافلگير كردن دانشآموز و محك زدن او با معيار آنچه نميداند. در اين رويكرد، تكاليف با فرآيند آموزش درهم تنيدهاند.
برای بسیاری از دستاندرکاران آموزش و
پرورش، هنوز این سوالها مطرح
است : تمرین چه نقشی
در فرایند یادگیری
دارد؟ آیا پیشرفت یادگیری
مستقیما تابع تکرار است؟
اگر چنین نیست، شرایط تمرین
و تکرار
چیست؟ مساعدترین
موقعیت برای تمرین کدام است؟ تکالیف
تکراری مدارس میتواند برای شاگردان مفید باشد
یا نه؟
تمرين ها از بخش هاي مهم و تعيين كننده كتاب درسي است. معمولا اين بخش از كتاب درسي با عنوان (خود آزمايي, تمرين ها,پرسش و فعاليت هاي تكميلي آورده ميشود.معلم با استفاده از تمرين ها فعاليت دانش آموزان را در جهت تحقق اهداف آموزشي هدايت ميكند.
كي از روش هاي پژوهش در ارتباط با تمرين ها روش تحليل ارتباطي است كه ارتباط تمرين ها را با اهدايف درس مورد بررسي قرار ميدهد.